lò hoá công

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Ẩn dụ về quy luật tự nhiên và sự biến đổi: "lò hoá công" là một cụm từ ẩn dụ, xuất phát từ câu "Thiên địa vi lô, tạo hoá vi công" (Trời đất là cái lò, tạo hoá là người thợ). Nó biểu thị quan niệm cho rằng vũ trụ, trời đất giống như một cái lò luyện, còn quy luật tạo hoá, biến đổi tự nhiên chính là người thợ vận hành và tạo tác trong đó.
    • Quy luật tất yếu của sự đời: Cụm từ này thường dùng để chỉ những quy luật, sức mạnh tự nhiên khách quan chi phối mọi sự vật, hiện tượng. Mọi thứ đều phải trải qua "lò hoá công" này, tức là chịu sự tác động, hun đúc và định đoạt của các quy luật tự nhiên và xã hội.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Cuộc đời thăng trầm, ai cũng phải trải qua lò hoá công của tạo hoá. (Ý nói mọi người đều phải trải qua những thử thách, biến cố do quy luật cuộc sống mang lại.)
    • Những biến cố lịch sử khắc nghiệt chính là lò hoá công rèn giũa nên tinh thần dân tộc. (Các sự kiện lịch sử khó khăn được ví như nơi tôi luyện, hun đúc tinh thần của cả dân tộc.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • Dùng trong văn chương, triết lý: Cụm từ này chủ yếu xuất hiện trong văn học cổ điển, các bài viết mang tính triết lý, luận thuyết về nhân sinh, vũ trụ để diễn tả một cách hình tượng về các quy luật tất yếu.
    • Con người nhỏ bé trước lò hoá công của tạo vật. (Con người thật nhỏ bé trước những quy luật biến đổi khổng lồ của tự nhiên và vũ trụ.)
Biến thể và từ gần giống
  • Tạo hoá (danh từ): Đấng tạo hoá, quy luật sinh thành và biến đổi của vạn vật.
  • Lò luyện (danh từ): Nơi thử thách, tôi luyện con người trở nên cứng cỏi, trưởng thành. (Đây là một ẩn dụ gần nghĩa, thường dùng trong ngữ cảnh hiện đại hơn.)
Từ đồng nghĩa
  • Quy luật tự nhiên: Các nguyên tắc, trật tự vận hành khách quan của thế giới tự nhiên.
  • Định mệnh: Số phận đã được an bài (mang sắc thái tiền định, trong khi "lò hoá công" nhấn mạnh vào quá trình biến đổi).
Thành ngữ liên quan
  • "Thiên địa vi lô, tạo hoá vi công": Thành ngữ gốc, nguồn gốc của cụm từ "lò hoá công", nghĩa là "Trời đất là cái lò, tạo hoá là người thợ".
  • "Vào lò ra lửa": Thành ngữ chỉ việc phải trải qua thử thách khắc nghiệt mới thành tài. (Có ý nghĩa tương đồng về việc phải chịu sự tôi luyện.)
  1. do câu "Thiên địa vi lô, tạo hoá vi công", nghĩa là trời đất là cái lò, tạo hoá là người thợ. Quan niệm xưa cho mọi việc trên đời là phải qua tay thợ nặn ra, cho tròn thì được tròn, bóp méo thì phải méo